Onlangs realiseerde ik me dat ik de afgelopen jaren in bijna 200 verschillende kerken en christelijke contexten heb gesproken of ben voorgegaan. In Nederland, maar ook in andere Europese landen. In dorpen en in steden. In kerken met nog geen honderd bezoekers en in gemeenten waar honderden mensen samenkomen. In onder meer de PKN en in evangelische gemeenten, in de NGK en in baptistenkerken. Het verhaal hierachter laat zich niet in lijstjes vangen.

Wat al deze kerken gemeen hebben? Ze zijn ontstaan op een specifieke plek, in een specifieke context, met een specifieke geschiedenis. En precies dát maakt ze zo verschillend.

Psalmen of Opwekking
Zo zingen we soms psalmen en gezangen op de zondagochtend, soms alleen Opwekking of Engelstalige worship en soms een combinatie hiervan. Soms zit de kerk vol ouderen, soms is het een mix van gezinnen, kinderen en jongeren. Soms kom je in een kerk waar alles goed loopt, soms in een gemeente waar veel spanning, pijn of onenigheid is of waar men midden in een verandertraject zit. Ik heb kerken begeleid waar problemen speelden, in Nederland en in het buitenland, en ik heb kerken gezien die bloeien en groeien.

En vaak denken we dan dat onze manier ‘normaal’ is. Tot we ergens anders binnenlopen.

De perfecte kerk
Na al die jaren durf ik één ding wel met zekerheid te zeggen: de perfecte kerk bestaat niet. Een open deur, ik weet het. Maar wie in zoveel keukens heeft mogen kijken, weet: er is overal wat. De kerk wordt gevormd door mensen. En wie mensen idealiseert, raakt onvermijdelijk teleurgesteld. Ook in de kerk. Ik hoef alleen al naar mezelf te kijken om daarvan overtuigd te raken.

Tegelijk durf ik met evenveel overtuiging ook het tegenovergestelde te zeggen: elke kerk heeft veel goeds in zich. Er gebeuren overal mooie dingen. Kerken zijn van grote betekenis voor hun eigen leden, voor hun wijk, dorp, stad of regio, voor de wereld. God werkt. De Heilige Geest werkt. Dwars - en soms juist - door gebroken mensen en gebroken kerken heen.

Wat je kunt brengen
Ben je op zoek naar de perfecte kerk? Dan heb ik slecht nieuws: die ga je niet vinden. Zoek liever naar waar en hoe God werkt in een gemeente. En stel jezelf een andere vraag. Niet alleen: “Wat haal ik hier?” maar: “Wat kom ik hier brengen?”

Die vraag maakt het verschil. Tussen consument en deelnemer.

Sterke kerken
Wat me in al die jaren vooral is opgevallen: de sterkste kerken zijn niet per se de grootste. Het zijn de plekken waar mensen naar elkaar omzien. Waar ontmoeting plaatsvindt. Niet alleen tijdens de dienst, maar ook erna. De gesprekken, de persoonlijke verhalen, het delen van vreugde en pijn: dát verrijkt een gemeente enorm. Op deze manier heb ik al zoveel persoonlijke verhalen mogen horen en met mensen mogen bidden. Gewoon tijdens de koffie na de dienst.

Naar buiten
Maar dat alleen is niet genoeg. De sterkste kerken zijn kerken die niet alleen met zichzelf bezig zijn, maar oog hebben voor hun buurt, hun wijk, hun stad, de wereld. Kerken die zich bekommeren om mensen in nood. Kerken die naar buiten gericht zijn. Waar mensen niet alleen komen om te consumeren – en soms kan dit tijdelijk nodig zijn, ik weet het - maar om iets te brengen, iets toe te voegen. En om vandaaruit uit te reiken naar de wereld buiten de kerkmuren. Een kerk die alleen naar binnen kijkt, verliest vroeg of laat haar bestaansrecht.

Jezus centraal
En dan nog iets. Het allerbelangrijkste. De sterkste kerken zijn helder in waar ze voor staan. Geen vaagheden, maar duidelijkheid. Jezus centraal. Niet als slogan, maar als richting. Zijn evangelie. Zijn woorden. Zijn weg.

Een pak of casual
Of ik nu ergens eenmalig preek, er met regelmaat voorga of een kerk begeleid in een langer proces: de context verschilt. Soms draag ik daarom een pak, soms kom ik casual. Aansluitend bij de lokale cultuur. Maar de kern verandert niet. Nooit. De boodschap blijft altijd dezelfde: Jezus centraal. Zijn goede nieuws. De betekenis van de Bijbel voor het leven van elke dag. Voor jong en oud. Voor kerken die bloeien en voor kerken die worstelen.

Focus
En weet je wat mijn diepe overtuiging is? Juist dit verbindt. Juist hier kunnen verschillen worden overbrugd. Niet door alles glad te strijken, maar door te focussen op de juiste dingen. In Zijn kracht.


Dan is de vraag dus niet: “Welke kerk past bij mij?” Maar mag de vraag zijn: “Waar werkt God? En ben ik bereid om mezelf daar te geven?”